Dwie różne miary: przed uzyskaniem statusu i po
Ciągłość pobytu sprawdza się wtedy, gdy składasz wniosek o nowy status: wojewoda patrzy na lata spędzone w Polsce przed wnioskiem i na to, czy nie było w nich zbyt długich przerw. To jedno zadanie. Drugie pojawia się później, gdy status już masz: pytanie brzmi wtedy nie „czy zaliczą mi lata”, tylko „czy nie stracę dokumentu”. Dla drugiego zadania ustawa podaje inne liczby i często są one wyraźnie łagodniejsze. Dlatego sześć miesięcy, groźne przed złożeniem wniosku, dla przyznanego już pobytu stałego nic nie znaczy.
Przed uzyskaniem: 6 miesięcy jednorazowo i 10 łącznie
Reguła brzmi tak samo dla trzech celów. Pobyt uznaje się za nieprzerwany, jeżeli żadna przerwa nie była dłuższa niż 6 miesięcy, a wszystkie przerwy łącznie nie przekroczyły 10 miesięcy. Dla pobytu stałego to art. 195 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach. Dla rezydenta UE osobny przepis, art. 212 ust. 3 pkt 1, z tymi samymi liczbami w okresie 5 lat. Dla obywatelstwa art. 30 ust. 3 ustawy o obywatelstwie polskim wprost odsyła do art. 195 ust. 4, więc miara jest ta sama.
Limity działają niezależnie i przekroczyć można każdy z nich. Jeden wyjazd na 6 miesięcy i jeden dzień przerywa okres, nawet jeśli przez wszystkie lata nigdzie więcej nie wyjeżdżałeś. I odwrotnie: żaden wyjazd nie trwał dłużej niż trzy miesiące, ale cztery takie w okresie dają już ponad 10 miesięcy razem i okres też jest przerwany. Dlatego liczyć trzeba dwie wartości: najdłuższy wyjazd i sumę wszystkich.
Są ścieżki, na których tej miary w ogóle się nie stosuje. Pobyt stały na podstawie Karty Polaka albo polskiego pochodzenia nie wymaga żadnego okresu pobytu w Polsce, więc przerw się tam nie liczy. Dalej, do obywatelstwa, okres już jest: rok na takim pobycie stałym i na ten rok znów działa ta sama miara 6 i 10 miesięcy.
Które wyjazdy nie są przerwą?
Przerwą nie jest nieobecność z jednego z czterech powodów, nawet jeśli trwała dłużej niż 6 miesięcy. Dla pobytu stałego zapisano je w art. 195 ust. 4, dla rezydenta UE w art. 212 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, a lista jest taka sama:
- praca lub obowiązki zawodowe za granicą na podstawie umowy z pracodawcą mającym siedzibę w Polsce;
- towarzyszenie takiej osobie przez małżonka lub małoletnie dziecko;
- szczególna sytuacja osobista wymagająca pobytu za granicą, jeśli trwała nie dłużej niż 6 miesięcy;
- praktyki lub zajęcia za granicą przewidziane w toku studiów na polskiej uczelni.
Wyjątek trzeba będzie wykazać, a nie tylko go nazwać. Jeśli planujesz długi wyjazd z któregoś z tych powodów, zachowaj dokumenty, które to potwierdzają: umowę, pismo pracodawcy, zaświadczenie z uczelni. Bez nich wojewoda policzy wyjazd według zasady ogólnej.
Po uzyskaniu: każdy dokument ma własny próg
Kiedy status już masz, pytanie się zmienia: co stanie się z dokumentem, jeśli wyjedziesz na długo. Tu liczby są różne i zależą od tego, co masz w ręku.
| Co masz | Próg wyjazdu | Co się stanie po przekroczeniu |
|---|---|---|
| Status UKR | ponad 30 dni | utrata statusu UKR wraz z uprawnieniami ze specustawy; można go odzyskać |
| Karta CUKR | 6 miesięcy jednorazowo | cofnięcie zezwolenia, karta traci ważność |
| Pobyt stały | ponad 6 lat | zezwolenie może zostać cofnięte (art. 199 ust. 1 pkt 5) |
Najczęstsze nieporozumienie dotyczy pobytu stałego. Mówi się, że traci się go po sześciu miesiącach za granicą, ale art. 199 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach wskazuje inny próg: wyjazd na okres przekraczający 6 lat. Sześć miesięcy to miara ciągłości przed uzyskaniem zezwolenia i próg dla karty CUKR, z przyznanym już pobytem stałym nie ma nic wspólnego.
Z kartą CUKR jest odwrotnie, zapas jest mniejszy. UdSC wyjaśnia, że zezwolenie traci się po wyjeździe z Polski jednorazowo na 6 miesięcy. Kilku krótszych wyjazdów w ciągu trzech lat ważności karty się nie sumuje, więc groźna jest właśnie jedna długa nieobecność.
Nie kończ na artykule
W bocie — 750 pytań w formacie prawdziwej rozmowy z konsulem, natychmiastowy feedback i egzamin próbny. Wypróbuj za darmo.
Sprawdź swój poziom →Dla osób ze statusem UKR
Status UKR jest najbardziej wrażliwy na wyjazdy. Podróż dłuższa niż 30 dni oznacza utratę statusu razem z uprawnieniami ze specustawy: zostaje on automatycznie zmieniony na NUE. Status można odzyskać: przy wjeździe zadeklarować na granicy cel „działania wojenne na terytorium Ukrainy” albo „ewakuacja” i okazać diia.pl, albo ponownie złożyć wniosek o PESEL. Bez tego wjazd rejestruje się jako zwykły i status nie wraca.
Ma to znaczenie także dla karty CUKR: żeby ją dostać, potrzeba 365 dni nieprzerwanego statusu UKR. A w drodze do rezydenta UE czas ze statusem UKR nie liczy się wcale. Pięć lat liczy się od dnia odbioru karty CUKR i od tego dnia obowiązuje już zwykła miara 6 i 10 miesięcy. Więcej o przejściu w artykule o karcie CUKR.
Niebieska Karta UE: osobne 12 i 18 miesięcy
Jedyny przypadek, w którym dla rezydenta UE obowiązują inne liczby, dotyczy posiadaczy Niebieskiej Karty UE, którzy część okresu zebrali w innym państwie UE. Dla tego okresu przerwa może trwać do 12 miesięcy, a wszystkie razem do 18 (art. 212 ust. 3 pkt 2). Dla pozostałych osób, które mieszkają i pracują w Polsce na zwykłych podstawach, obowiązuje zasada 6 i 10 miesięcy. Pozostałe warunki rezydenta opisaliśmy w osobnym artykule.
Jak sprawdzić się przed długim wyjazdem
- Ustal, które pytanie cię teraz dotyczy: zbierasz lata do nowego statusu czy masz już dokument. Od tego zależy, na którą tabelę patrzeć.
- Wypisz wszystkie wyjazdy w liczonym okresie, z datami wyjazdu i powrotu.
- Sprawdź dwie liczby: najdłuższy wyjazd i sumę wszystkich. Łącznie z planowaną podróżą.
- Jeśli wyjazd mieści się w wyjątku, zbierz zawczasu dokumenty, które to potwierdzają.
Źródła
- Art. 195 ustawy o cudzoziemcach: pobyt stały i ciągłość pobytu, lexlege.pb.pl
- Art. 212 ustawy o cudzoziemcach: okres i przerwy dla rezydenta UE, lexlege.pb.pl
- Art. 199 ustawy o cudzoziemcach: cofnięcie zezwolenia na pobyt stały, lexlege.pb.pl
- Art. 30 ustawy o obywatelstwie polskim: uznanie za obywatela, lexlege.pb.pl
- UdSC: pytania i odpowiedzi o karcie CUKR
- RPO: wyjaśnienia MSWiA w sprawie utraty i przywrócenia statusu UKR
Najczęstsze pytania
Ile można przebywać poza Polską, żeby nie przerwać okresu do pobytu stałego lub rezydenta UE?
Żaden wyjazd nie dłuższy niż 6 miesięcy, a wszystkie razem nie więcej niż 10 miesięcy. Dla pobytu stałego to art. 195 ust. 4, dla rezydenta UE art. 212 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Ta sama zasada obowiązuje przy obywatelstwie.
Czy delegacja od polskiego pracodawcy jest przerwą?
Nie, jeśli pracujesz za granicą na podstawie umowy z pracodawcą mającym siedzibę w Polsce. To samo dotyczy małżonka lub małoletniego dziecka, które ci towarzyszą. Zachowaj umowę i pismo pracodawcy.
Czy stracę pobyt stały, jeśli przez rok będę mieszkać za granicą?
Nie. Art. 199 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach pozwala cofnąć zezwolenie dopiero po wyjeździe na okres przekraczający 6 lat.
Co stanie się ze statusem UKR, jeśli wyjadę na Ukrainę na dwa miesiące?
Po 30 dniach nieobecności status UKR przepada. Można go odzyskać: przy wjeździe zadeklarować na granicy cel „działania wojenne na terytorium Ukrainy” albo „ewakuacja” i okazać diia.pl, albo ponownie złożyć wniosek o PESEL.
Jak długo można być poza Polską z kartą CUKR?
Krócej niż 6 miesięcy jednorazowo. Według wyjaśnień UdSC wyjazd na 6 miesięcy za jednym razem oznacza utratę zezwolenia; krótszych wyjazdów się nie sumuje.