Czym jest ta reforma i dlaczego się o niej mówi

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) szykuje reformę ustawy o obywatelstwie — odrębną od zmiany samej ustawy o Karcie Polaka, o której pisaliśmy już w artykule o 7 zmianach projektu MSZ. Pomysł przedstawiło MSWiA 15 października 2025 roku, a publiczna debata z udziałem prezydenta i wszystkich partii odbyła się 27 października 2025. Główny przekaz ministerstwa — położyć kres „automatyzmowi” nadawania obywatelstwa i sprawdzać rzeczywistą integrację kandydata ze społeczeństwem polskim.

To jeszcze NIE jest ustawa, tylko propozycja rządowa po publicznej debacie. Oficjalnego projektu ustawy z brzmieniem konkretnych artykułów wciąż nie ma, konkretnej daty przyjęcia MSWiA nie podało.

Co dokładnie zmieni się dla posiadaczy Karty Polaka

Najważniejsze dla tych, którzy już mają Kartę Polaka: minimalny okres pobytu w Polsce przed wnioskiem o obywatelstwo proponuje się podnieść z 1 roku do 3 lat. Obecnie posiadacz KP otrzymuje pobyt stały mniej więcej po roku z kartą, a o obywatelstwo może wnioskować już po roku pobytu na tej podstawie — właśnie tę przyspieszoną ścieżkę chce się wydłużyć trzykrotnie.

Cztery filary reformy

Dla ogólnej ścieżki cudzoziemców (bez Karty Polaka) reforma opiera się na czterech warunkach jednocześnie.

1Okres pobytu

8 lat dla ścieżki ogólnej (3 lata pobytu czasowego i 5 lat pobytu stałego), 3 lata dla posiadaczy Karty Polaka, 1 rok dla repatriantów zamiast natychmiastowego nadania obecnie.

2Test obywatelski

Około 40 pytań o historię Polski, wartości konstytucyjne, ustrój państwa i Unię Europejską. Przeprowadzany dwa razy w roku.

3Poziom języka polskiego

Nie niższy niż B2 — wyższy od obecnych wymogów.

4Akt lojalności

Akt lojalności wobec państwa polskiego — oficjalna przysięga wobec państwa polskiego, obowiązkowa dla wszystkich kandydatów. Dla ścieżki ogólnej wspomina się też o wymogu polskiej rezydencji podatkowej.

Nie kończ na artykule

W bocie — 750 pytań w formacie prawdziwej rozmowy z konsulem, natychmiastowy feedback i egzamin próbny. Wypróbuj za darmo.

Sprawdź swój poziom →

Osobny, już odrzucony projekt — nie mylić

Niezależnie od reformy MSWiA, w Sejmie rozpatrywano osobno projekt ustawy posłów PiS, który proponował podniesienie okresu pobytu dla obywatelstwa z 3 do 10 lat dla wszystkich cudzoziemców na ścieżce ogólnej, bez osobnej ulgi dla Karty Polaka. Sejm odrzucił właśnie ten projekt w pierwszym czytaniu 9 stycznia 2026 roku. Prezydent Karol Nawrocki złożył w Sejmie osobny, własny projekt ustawy o podobnych założeniach — ale to głosowanie 9 stycznia dotyczyło projektu PiS, a nie prezydenckiego. Filmy blogerów na ten temat często mieszają obie inicjatywy w jedną opowieść — to różne dokumenty.

Kiedy to wejdzie w życie?

Według stanu na połowę sierpnia 2026 roku żaden z tych projektów nie stał się jeszcze ustawą. Reforma MSWiA pozostaje na etapie propozycji po publicznej debacie z października 2025 roku — oficjalnego tekstu z brzmieniem konkretnych artykułów wciąż nie ma, a konkretnej daty wejścia w życie ministerstwo nie podało.

Co robić teraz

Dopóki ustawa się nie zmieniła, obowiązują aktualne zasady: posiadacz Karty Polaka otrzymuje pobyt stały po roku z kartą, i już po roku pobytu na tej podstawie może złożyć wniosek o obywatelstwo. Jeśli planujesz tę ścieżkę w najbliższym czasie — reforma na razie na ciebie nie wpływa, ale warto śledzić aktualizacje oficjalnych źródeł, a nie tylko filmy blogerów.

Najczęstsze pytania

Czy reforma obywatelstwa dla posiadaczy Karty Polaka już obowiązuje?

Nie, to na razie propozycja rządowa MSWiA po publicznej debacie z października 2025 roku, nie ustawa. Oficjalnego projektu ustawy z brzmieniem konkretnych artykułów wciąż nie ma.

O ile wydłuży się okres pobytu dla obywatelstwa posiadaczom KP?

Proponuje się podniesienie minimum z 1 roku do 3 lat pobytu na podstawie zezwolenia na pobyt stały, uzyskanego przez Kartę Polaka.

Czym jest test obywatelski proponowany przez MSWiA?

Około 40 pytań o historię Polski, wartości konstytucyjne i ustrój państwa, dwa razy w roku, plus wymóg znajomości języka polskiego na poziomie nie niższym niż B2.

Czym różni się reforma MSWiA od projektu odrzuconego przez Sejm?

To dwie różne inicjatywy. Projekt posłów PiS proponował 10 lat dla wszystkich cudzoziemców i został odrzucony przez Sejm 9 stycznia 2026 roku (prezydent Nawrocki złożył osobny, podobny projekt, który nie był przedmiotem tego głosowania). Reforma MSWiA jest inna, wciąż na etapie propozycji, z innymi liczbami (3 lata dla KP, 8 lat ogółem).

Czy ta reforma zlikwiduje samą Kartę Polaka?

Nie. Chodzi o zmianę ścieżki do obywatelstwa dla tych, którzy już mają KP i pobyt stały — samego programu Karty Polaka nikt nie likwiduje.

Redakcja PLTest

Przygotowujemy materiały na podstawie oficjalnych źródeł — Ustawy o Karcie Polaka, wyjaśnień MSZ i gov.pl — i sprawdzamy każdy fakt prawny przed publikacją. Pytania w bazie PLTest są zweryfikowane na doświadczeniu setek użytkowników, którzy już przeszli rozmowę z konsulem.