Co obowiązuje dziś
Obowiązująca ustawa o obywatelstwie polskim testu nie przewiduje: słowa „egzamin” w niej nie ma. Przy uznaniu za obywatela wojewoda sprawdza okres pobytu, a znajomość języka potwierdza się certyfikatem B1 lub świadectwem polskiej szkoły (art. 30 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim). Podstawowy okres to 3 lata na zezwoleniu na pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego UE, do tego stabilne źródło dochodu i tytuł do lokalu (art. 30 ust. 1 pkt 1). Kto dostał pobyt stały dzięki Karcie Polaka lub polskiemu pochodzeniu, potrzebuje 1 roku (pkt 7).
Kto proponuje test: trzy kierunki zmian
Zmiany proponują Prezydent, posłowie PiS i rząd. Test przewidują tylko dwie z trzech propozycji i żadna z nich nie stała się jeszcze prawem. W tabeli jest to, co zapisano w samych tekstach; gdzie tekst milczy, wpisano „nie określono”.
| Okres podstawowy | Karta Polaka | Język | Test | Źródło i data | |
|---|---|---|---|---|---|
| Dziś | 3 lata | 1 rok | B1 | brak | ustawa, Dz.U. 2025 poz. 1611, art. 30; sprawdzono 27.09.2026 |
| Prezydent | 10 lat | bez zmian (1 rok) | bez zmian (B1) | brak | druk 1759, w Sejmie od 29.09.2025, w komisjach od 04.11.2025 |
| PiS | 10 lat | 5 lat | C1 | tak, Państwowy Egzamin Obywatelski | druk 1888, odrzucony 09.01.2026; ponownie złożony 17.04.2026 (RPW/13478/2026) |
| Rząd | 8 lat: 3 lata pobytu czasowego i 5 stałego | minimum 3 lata | nie określono | tak, dwa razy w roku | założenia MSWiA, gov.pl, 10.10.2025; projektu ustawy brak |
Prezydent. Projekt zmienia jeden przepis: podstawowy okres 3 lat staje się okresem 10 lat. Dochód, lokal i język na poziomie B1 zostają bez zmian, testu nie ma. Tej samej treści jest projekt poselski złożony 05.05.2025 (druk 1273).
PiS. Dopiero tu pojawia się Państwowy Egzamin Obywatelski. Projekt wprost wymienia jego zakres: ustrój państwa, system polityczny, prawa obywatelskie, historię i kulturę. Do tego dochodzi język na poziomie C1. Sejm odrzucił ten projekt w pierwszym czytaniu 09.01.2026, a 17.04.2026 posłowie PiS złożyli go ponownie. Tekst nowej wersji nie ma jeszcze numeru druku; według relacji prasowych treść jest ta sama.
Rząd. MSWiA 10.10.2025 przedstawiło nie projekt ustawy, lecz założenia: 8 lat legalnego pobytu, test z wartości, prawa, historii i integracji organizowany dwa razy w roku, akt lojalności i rezydencja podatkowa. Poziomu języka ministerstwo nie podało, mówi tylko o dobrej znajomości polskiego. Na dzień 27.09.2026 projektu ustawy w Sejmie nie ma.
Czy to mnie dotyczy?
Masz Kartę Polaka. Dziś to najkrótsza droga: 1 rok na pobycie stałym i B1, bez testu. Projekt Prezydenta tego okresu nie zmienia. W projekcie PiS okres wynosi 5 lat, język C1, a egzamin zdają wszyscy poza małoletnimi dziećmi obywateli (ust. 4 w art. 30 projektu): posiadaczy Karty Polaka wśród zwolnionych nie wymieniono. Rząd proponuje dla ciebie minimum 3 lata, a o zwolnieniu z testu nie mówi nic. Więcej o okresach dla Karty Polaka: reforma obywatelstwa 2026.
Potwierdzasz obywatelstwo z pochodzenia. To nie nabycie obywatelstwa, lecz potwierdzenie tego, które już masz. Wszystkie trzy propozycje zmieniają tylko zasady uznania za obywatela (art. 30), procedury potwierdzenia żadna z nich nie dotyczy. Czym potwierdzenie różni się od Karty Polaka: pochodzenie czy Karta Polaka.
Pozostałe podstawy. Dla podstawy ogólnej Prezydent i PiS proponują 10 lat zamiast 3, rząd 8 lat. Jakie okresy obowiązują dziś przy małżeństwie, statusie uchodźcy i innych podstawach, omawiamy osobno, a różnicę między uznaniem a nadaniem obywatelstwa przez Prezydenta tutaj: uznanie czy nadanie.
Testu w bocie nie ma, tematów do niego sporo
Bot przygotowuje do rozmowy z konsulem w sprawie Karty Polaka: 750 pytań z historii, kultury i ustroju Polski. Te same tematy wymieniają propozycje testu, więc ćwiczyć odpowiedzi można już teraz.
Wypróbuj w bocie →Ile będzie pytań?
Tego nie wie nikt. Liczby pytań nie ma ani w ustawie, ani w żadnym z projektów, ani na stronie ministerstwa. Liczby 20 czy 40, które krążą w sieci, pochodzą z relacji prasowych i z komercyjnych stron. Oficjalnych przykładowych pytań też nie ma: w projekcie PiS zakres egzaminu ma określić rozporządzenie ministra, którego nie ma.
Co robić już teraz
Po pierwsze: certyfikat B1. Jest potrzebny już dziś, a żaden projekt nie obniża poziomu, tylko go podnosi. Po drugie: historia, ustrój i kultura Polski. Właśnie te tematy projekt PiS wskazuje dla egzaminu, a rząd mówi o wartościach, prawie i historii. O te same tematy konsul pyta na rozmowie w sprawie Karty Polaka, więc dla posiadaczy i kandydatów to nie jest zbędna praca.
Kiedy będzie wiadomo więcej: projekt Prezydenta musi przejść pierwsze czytanie w komisjach, nowa wersja projektu PiS dostać numer druku, a rząd opublikować projekt ustawy. Aktualizujemy tę stronę po każdym takim kroku; data stanu jest na górze.
Źródła
- Ustawa o obywatelstwie polskim, tekst Dz.U. 2025 poz. 1611
- Projekt Prezydenta, druk 1759
- Projekt poselski, druk 1273
- Projekt PiS, druk 1888
- MSWiA: założenia zmian w nadawaniu obywatelstwa, 10.10.2025
- Strona projektu na stronie Prezydenta
Najczęstsze pytania
Czy w Polsce jest teraz test na obywatelstwo?
Nie. Na dzień 27.09.2026 ustawa testu nie przewiduje, wymagany jest certyfikat z języka polskiego B1. Test proponują projekt PiS i założenia rządu, żadne nie zostało przyjęte.
Czy posiadacze Karty Polaka będą zwolnieni z testu?
W tekście projektu PiS nie: zwolnione są tylko małoletnie dzieci obywateli. Założenia rządu o zwolnieniach milczą. Projekt Prezydenta testu nie wprowadza.
Ile pytań będzie w teście?
Nie wiadomo. Liczby pytań nie ma w ustawie, w projektach ani na stronie ministerstwa; liczby z sieci pochodzą z prasy i stron komercyjnych.
Czy test dotyczy potwierdzenia obywatelstwa z pochodzenia?
Nie. Wszystkie trzy propozycje zmieniają tylko uznanie za obywatela (art. 30); procedury potwierdzenia żadna nie dotyczy.