Kiedy wygaśnie właśnie twoja karta

Termin liczy się od dnia wydania (wydrukowania) karty, a nie od dnia złożenia wniosku (art. 42p ust. 1 specustawy ukraińskiej). Z dniem odbioru karty ochrona czasowa zamienia się w zezwolenie na pobyt czasowy, które obowiązuje dokładnie tak długo, jak ważna jest karta (art. 42r ust. 1). Karta dziecka jest ważna tyle samo, co karta matki (art. 42p ust. 2).

Wnioski o CUKR przyjmowane są od 4 maja 2026 do 4 marca 2027 r. Pierwsze karty wydane w 2026 roku wygasną więc w 2029, a wydane w 2027 roku w 2030. Sprawdź datę na swojej karcie i od niej licz.

Dlaczego CUKR nie zostanie przedłużona

Ustawa nie przewiduje przedłużenia CUKR. Jest tylko wymiana karty przez wojewodę (art. 42q), która nie daje nowego terminu ważności. Urząd do Spraw Cudzoziemców (UdSC) na stronie o karcie pisze wprost: „Kolejne zezwolenie na pobyt czasowy będziesz mógł otrzymać na zasadach ogólnych”. To samo 26 maja 2026 r. opublikował Lubuski Urząd Wojewódzki.

„Zasady ogólne” oznaczają koniec uproszczeń. Do uzyskania CUKR wystarczał status UKR i nieprzerwany pobyt. Przy zwykłym zezwoleniu trzeba wykazać konkretny cel (praca, własna firma, studia, rodzina), środki utrzymania i ubezpieczenie zdrowotne. Tak pisze sam UdSC w odpowiedziach na pytania o CUKR.

Pięć lat do rezydenta UE: skąd dwa kolejne lata

Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE daje pobyt bezterminowy i kartę na 5 lat. Aby go uzyskać, trzeba przebywać w Polsce legalnie i nieprzerwanie przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku (art. 211 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach).

Ważne jest, co dokładnie się liczy. Lata na CUKR liczą się od dnia odbioru karty. Lata na statusie UKR nie liczą się wcale i UdSC pisze o tym dosłownie. Nawet jeśli mieszkasz w Polsce od 2022 roku, licznik do rezydenta UE rusza dopiero z odbiorem CUKR. Trzy lata karty dają trzy z pięciu, a pozostałe co najmniej dwa lata spędzisz już na zwykłym zezwoleniu.

Ciągłość też ma granice: żadna przerwa nie może przekroczyć 6 miesięcy, a wszystkie razem 10 miesięcy w ciągu 5 lat (art. 212 ust. 3 pkt 1). Czas oczekiwania na decyzję o nowym zezwoleniu po terminowo złożonym wniosku nie jest wymieniony wśród wyjątków z art. 212 ust. 2. Osobno pamiętaj o studiach: liczą się tylko w połowie (art. 212 ust. 1 pkt 3).

W chwili złożenia wniosku potrzebne będą jeszcze stabilne i regularne źródło dochodu z ostatnich 3 lat, ubezpieczenie zdrowotne i znajomość polskiego na poziomie B1 (art. 211 ust. 1 pkt 1–3, ust. 2 pkt 2). Staż i dochód potrzebne do statusu rezydenta zbierasz więc właśnie w tych latach, na CUKR i po niej.

Jakie zezwolenie wybrać po CUKR?

Wybór zależy od tego, na czym opiera się twoje życie w Polsce. Najczęstsze możliwości (szczegóły o podstawach i dokumentach w artykule o pobycie czasowym):

  • Praca (art. 114): potrzebny jest pracodawca. Opłata skarbowa 440 zł i 100 zł za kartę, razem 540 zł. Zezwolenie do 3 lat.
  • Własna firma (art. 142): 340 zł i 100 zł za kartę, razem 440 zł. Zezwolenie do 3 lat.
  • Studia (art. 144): 340 zł i 50 zł za kartę. Pierwsze zezwolenie na 15 miesięcy (art. 145). Do rezydenta UE te lata liczą się tylko w połowie.
  • Rodzina: zezwolenie dla członka rodziny obywatela polskiego (art. 158) albo łączenie z krewnym cudzoziemcem, który ma na przykład pobyt stały lub rezydenta UE (art. 159).

Jeśli masz Kartę Polaka, na dwa dodatkowe lata w ogóle nie trzeba czekać. Z nią od razu składa się wniosek o pobyt stały, bez wymaganego okresu wcześniejszego pobytu (art. 195 ust. 1 pkt 9), a opłaty skarbowej się nie pobiera. Pobyt stały daje też polskie pochodzenie (pkt 3). To nie przedłużenie CUKR, tylko inna, szybsza droga.

Przy małżeństwie z obywatelem polskim jest pułapka. Pobyt stały z tytułu małżeństwa wymaga 3 lat małżeństwa i 2 lat bezpośrednio przed wnioskiem na zezwoleniu udzielonym właśnie w związku z tym małżeństwem (art. 195 ust. 1 pkt 4). CUKR nie została wydana z powodu małżeństwa, więc jej lata się tu nie liczą: najpierw potrzebne będzie zezwolenie dla członka rodziny.

Polski B1 przyda się dwa razy

Zarówno do uzyskania statusu rezydenta UE, jak i obywatelstwa potrzebny jest polski na poziomie B1. Bot ćwiczy 750 pytań z historii, kultury i ustroju Polski w formie rozmowy z konsulem.

Wypróbuj w bocie →

Kiedy złożyć wniosek i jak zachować legalny pobyt

Ustawa wskazuje tylko ostatni dzień: wniosek składa się najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu, czyli przed końcem ważności karty (art. 105 ust. 1). Najwcześniejszej daty nie określa.

Jeśli złożysz wniosek w terminie i bez braków formalnych, twój pobyt jest legalny od dnia złożenia do dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna (art. 108 ust. 1 pkt 2). Wyjątek jest jeden: postępowanie zawieszone na twój własny wniosek (art. 108 ust. 2). Stempla w paszporcie już się nie wbija. Zamiast niego w MOS pojawia się zaświadczenie, gdy urzędnik sprawdzi wniosek. Potwierdza ono legalność pobytu, ale nie uprawnia do podróży po strefie Schengen.

Wniosek składa się wyłącznie online, przez portal MOS. Ustawa daje wojewodzie 60 dni (art. 112a), ale rządowy portal biznes.gov.pl pisze o „średnio około 12 miesięcy”, a NIK w sprawach z województwa dolnośląskiego stwierdziła średnio ponad 9 miesięcy. Stąd praktyczna rada: zebrać dokumenty i złożyć wniosek z zapasem, a nie w ostatnim tygodniu. Wtedy rok czekania przypadnie na czas, gdy karta jest jeszcze ważna, a nie na podróże, które trzeba by odwołać.

Czego nie robić, póki karta jest ważna

Dwie rzeczy mogą zepsuć plan jeszcze przed upływem trzech lat.

Pierwsza: długi wyjazd. Jeśli wyjedziesz z Polski jednorazowo na 6 miesięcy lub dłużej, wojewoda cofa zezwolenie, a karta zostaje unieważniona (art. 42t ust. 1 pkt 3). Liczy się jeden wyjazd, a nie suma z trzech lat. Pamiętaj też o granicy przy rezydencie UE: 6 miesięcy jednej przerwy i 10 miesięcy wszystkich razem.

Druga: przeprowadzka bez zawiadomienia. O każdej zmianie miejsca pobytu trzeba zawiadomić wojewodę, który wydał kartę, w ciągu 15 dni roboczych (art. 42u ust. 1). Jeśli tego nie zrobisz, pisma w sprawie uznaje się za doręczone pod stary adres (ust. 2) i o decyzji możesz dowiedzieć się za późno.

Co dalej: od rezydenta UE do obywatelstwa

Rezydent UE czy pobyt stały to nie koniec drogi. Po 3 latach na jednym z tych zezwoleń można wnioskować o uznanie za obywatela polskiego, jeśli masz stabilny dochód, tytuł prawny do lokalu i polski na poziomie B1 (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o obywatelstwie polskim). Tym, którzy dostali pobyt stały dzięki Karcie Polaka lub polskiemu pochodzeniu, wystarczy 1 rok (pkt 7). Całą drogę krok po kroku opisaliśmy w artykule od karty pobytu do obywatelstwa.

Źródła

Najczęstsze pytania

Czy można przedłużyć CUKR o kolejne trzy lata?

Nie. Ustawa nie przewiduje przedłużenia, jest tylko wymiana karty. Po 3 latach kolejne zezwolenie wydaje się na zasadach ogólnych, pod konkretny cel pobytu.

Od jakiej daty liczyć trzy lata?

Od dnia wydania karty, a nie od dnia złożenia wniosku czy uzyskania statusu UKR. Data jest na samej karcie. Karta dziecka jest ważna tyle samo, co karta matki.

Czy lata na UKR wliczą się do pięciu lat do rezydenta UE?

Nie. Liczy się tylko czas od dnia odbioru CUKR. Dlatego po karcie potrzeba jeszcze co najmniej 2 lat na innym zezwoleniu.

Kiedy złożyć wniosek o nowe zezwolenie?

Najpóźniej w ostatnim dniu ważności karty. Wcześniej można i lepiej z zapasem: na decyzję czeka się w praktyce 9–12 miesięcy, a przez cały ten czas twój pobyt jest legalny, jeśli wniosek złożono w terminie i bez braków.

Czy mogę wyjeżdżać za granicę, czekając na decyzję?

Zaświadczenie z MOS potwierdza legalność pobytu w Polsce, ale nie daje prawa do podróży po strefie Schengen. Planuj wyjazdy tak, by nie wypadły w czasie bez ważnej karty.

Mam Kartę Polaka. Co zrobić po CUKR?

Nie trzeba czekać do końca ważności karty: z Kartą Polaka od razu składa się wniosek o pobyt stały, bez wymaganego okresu pobytu i bez opłaty skarbowej. Po roku na pobycie stałym można wnioskować o obywatelstwo.

Redakcja PLTest

Przygotowujemy materiały na podstawie oficjalnych źródeł — Ustawy o Karcie Polaka, wyjaśnień MSZ i gov.pl — i sprawdzamy każdy fakt prawny przed publikacją. Pytania w bazie PLTest są zweryfikowane na doświadczeniu setek użytkowników, którzy już przeszli rozmowę z konsulem.